LED, laser, LLLT en PBM: wat is het verschil?

Roodlichttherapie paneel als voorbeeld bij het verschil tussen LED, laser en PBM

LED, laser, LLLT en PBM worden online regelmatig door elkaar gebruikt. Dat zorgt voor verwarring. De termen beschrijven niet allemaal hetzelfde.

PBM

Photobiomodulatie (PBM) is de overkoepelende term voor het gebruik van niet-ioniserend rood en/of nabij-infrarood licht om biologische processen te moduleren. PBM kan worden geleverd met verschillende lichtbronnen.

LED

Een LED (light-emitting diode) produceert licht via een halfgeleider. LED-PBM wordt vaak gebruikt voor grotere behandeloppervlakken. LED-licht is doorgaans niet-coherent en heeft een bredere ruimtelijke spreiding dan een laserbundel.

Laser

Een laser produceert een meer directionele, coherente en vaak sterk geconcentreerde lichtbundel. Dat maakt gerichte toediening mogelijk. Laser betekent echter niet automatisch “effectiever”: voor PBM zijn de totale lichtparameters en het doelweefsel bepalend.

LLLT

LLLT staat voor low-level laser therapy en is een oudere term. In de moderne literatuur wordt vaak PBM gebruikt, omdat PBM niet uitsluitend met lasers wordt uitgevoerd.

Waar moet je op letten?

  • golflengte in nm
  • irradiantie in mW/cm²
  • fluence in J/cm²
  • behandeltijd
  • pulsing of continuous wave
  • behandeloppervlak
  • afstand tot de huid
  • hoe de output daadwerkelijk is gemeten

Een LED-masker kan dus wel degelijk PBM leveren. De vergelijking met een laser moet alleen worden gemaakt op basis van het volledige protocol, niet op basis van “laser klinkt sterker”.

Bronnen

Verder binnen Kenza's kennislaag

Verdiep je in de technische kant van roodlichttherapie:

Terug naar het Roodlichttherapie Kenniscentrum →

De termen op een rij

LED en laser beschrijven verschillende soorten lichtbronnen. LLLT is een historische term die vaak wordt gebruikt voor low-level light/laser therapy; PBM beschrijft het biologische toepassingsgebied en kan met verschillende lichtbronnen worden uitgevoerd. De termen zijn daarom niet zonder meer synoniemen en zeggen op zichzelf niet welk apparaat geschikt is voor een specifieke toepassing.

Welke vergelijking is eerlijk?

Vergelijk de golflengte, irradiantie op de behandelafstand, dosis, behandeloppervlak, pulsvorm, gebruiksprotocol en het bewijs voor de bedoelde uitkomst. Laserlicht is niet automatisch klinisch effectiever en een LED-apparaat is niet automatisch veiliger zonder naar het concrete ontwerp en de veiligheidsinstructies te kijken. Productclaims moeten passen bij de beschikbare apparaatgegevens en het bewijs.

Wat de termen wel en niet bewijzen

LED, laser, LLLT en PBM zijn geen synoniemen. PBM beschrijft een toepassingsgebied; LED en laser beschrijven lichtbronnen. De lichtbron alleen bewijst geen klinische superioriteit. Resultaten hangen af van de toepassing, dosis, geometrie en het protocol.

Een umbrella review uit 2025 vond uiteenlopende zekerheid van bewijs per uitkomst en lage of zeer lage zekerheid voor veel toepassingen. Een consensuspublicatie beschrijft eveneens dat conclusies per indicatie moeten worden beoordeeld, niet als algemene goedkeuring van elke lichtbron of elk consumentenapparaat.

Conclusie: noem een bron niet automatisch beter omdat deze laser of LED is; vergelijk de relevante technische gegevens en het bewijs voor de specifieke toepassing.